Geschiedenis van het maken van tapijten
Het weven en knopen van tapijten is in Turkije een lange traditie. Turkse tapijten zijn een begrip in de wereld en van prachtige kwaliteit en design. Enkel de Perzische tapijten kunnen concurreren met Turkse tapijten. Deze pagina biedt U meer informatie betreffende de kunst van handgeknoopte tapijten en de techniek die werd uitgevonden door nomaden in Turkije en centraal Azië: hoe worden tapijten gemaakt, wat hun waarde beslist alsook historische en culturele achtergrond van het succes en bloeiperiode van deze tapijten in de 16de en 17de eeuw onder het Ottomaanse Rijk.
Tapijten werden als traditie geproduceerd over het geheel van Turkije, Perzië (Iran) en de centraal Aziatische gebieden van Turkestan en Kaukasus. Tapijten zijn altijd enig in hun soort naargelang de volksstam, regio of dorp van afkomst en kunnen aldus door professionele personen worden geïdentificeerd zonder veel moeite. Patroon, motieven, tekening, ontwerp en kwaliteit van de tapijten blijven verschillend. Er bestaan duidelijke verschillen naargelang de functie, motieven en kwaliteit tussen tribale tapijten, dorp van herkomst en productie centra van tapijten. Een ander onderscheiding moet gemaakt worden tussen een traditioneel tapijt en een kelim (kilim). Beide zijn met hand gemaakt, maar kelims zijn eerder vlak geweven dan geknoopt. Turkse kilims zijn in principe minder duurzaam dan de geknoopte Turkse tapijten, en ook goedkoper. Kilims zijn de kleden die worden geweven, meestal op een liggend getouw en werden door de eeuwen heen gebruikt als kussens, rugzakken, alsook als wandversiering. De wereldberoemde kilims van Turkije vertellen het verhaal van een volk dat met dieren en huizen rondtrok als nomaden.
De traditie van het weven van tapijten ontstond bij de nomaden en volksstam in centraal Azië. Deze tapijten werden geweven met draagbare weefgetouwen en daarom zijn de meeste tapijten relatief klein. De belangrijkste rol van een tapijt was duidelijk functioneel eerder dan enkel kunst voor decor. Tapijten afkomstig uit de Kaukasus bijvoorbeeld bieden grotere geometrische figuren aan vol krachtige kleuren. Deze krachtige kleuren hebben als doel een contrast teweegbrengen met de koude omgeving in deze regios meestal gelegen hoog in de bergen.
Meestal worden de Turkse tapijten van wol gemaakt, maar soms gebruikt men pure zijde in bepaalde regios. Zijden tapijten hebben vaak motieven van bladeren, vogels en bloemen. De motieven op de wollen tapijten kunnen uiteenlopen van medaillons en sterren, of geometrische figuren of gestileerde gebedsnissen die er worden gelegd. Vrouwen blijven per traditie de wevers van tapijten en die functie speelt in de meeste regios een sociale, praktische en economische rol in de samenleving. Dochters leren heel jong tapijten te weven en knopen, en tapijten hebben veel waarde in de bruidegom.
In principe worden Milas tapijten enkel in beperkte maten geweven
De traditie van het knopen en weven van tapijten in Turkije is zo oud als Perzië, maar aangezien de meeste Turken Sunni-moslim zijn, wordt het verbod (Koran) mensen en dieren af te beelden meer gerespecteerd en nageleefd dan bij hun Shiite-moslim buren. Daarom hebben Turkse tapijten meestal geometrische figuren vaak met gestileerde gebedsnissen. Turkse tapijten van Hereke, een van de fijnste tapijten centrum in Turkije gebruikt vaak kalligrafie motieven. Turkse tapijten zijn meer grof geweven dan Perzische tapijten en altijd geweven met de Ghiordes knoop. De meest gebruikte kleuren zijn rood en blauw. Groen is sacraal en enkel gebruikt voor gebedstapijten. U vindt Turkse tapijten met volgende namen: Koula, Ladik, Bergoma, Milas of Ghiordes.
|